لحظۀ ماکیاولین؛ سپیده‌دمان فلسفۀ مقاومت

دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه

مدرس: دکتر فؤاد حبیبی

بندتو کروچه دهه‌ها پیش ماکیاولی را «معما»یی خواند که چه‌بسا هرگز نتوان موفق به حل آن شد. پس چگونه می‌توانیم دل خوش کنیم که با خواندن او به عوض سوءفهم یا، در بهترین حالت، تکرار مکررات، راهی به درون این دژ تسخیرناشدنی پیدا می‌کنیم؟ آیا سخنی مانده که دربارۀ ماکیاولی گفته نشده باشد؟ آیا جز وصف او در مقام پیشگام علوم سیاسی مدرن، نظریه‌پرداز مصلحت دولت، مبتکر جدایی سیاست از اخلاقیات و قس‌علی‌هذا، برای شناخت او امکان دیگری در دسترس داریم؟ لیک، بی‌تردید نه برای حل این معمای شگرف، بلکه برای آزمودن پاسخی دیگر، و چه‌بسا پاسخی که به طرح دیگری از معما امکان دهد. بر این اساس، شاید بهترین و پرمایه‌ترین رویکرد به ماکیاولی همانی است که خود وی در پرداختن به مسائل در پیش می‌گیرد: رئالیسم دیسیوتوپیای (Disutopian Realism). خوانش دقیق و وسواسی امر موجود به قصد ردیابی و کشف امکانات زایش و آفرینش امر نو در سطح درونماندگار هستی موجود.

بر این اساس ماکیاولی نام لحظۀ تاریخی و کم‌نظیری است که ناگه در پیوستار سیر طولانی اندیشۀ سیاسی مسلط، قسمی کژروی (clinamen) در مسیر مستقیم اتم‌ها رخ می‌دهد و جریانی بدیل، بدیع، و نیرومند از تفکر آغازیدن می‌گیرد. جریانی که هرچند زیرزمینی، مطرود، و حاشیه‌‌ای مانده اما بی‌تردید همان ویرتو، قدرت برسازنده، و کار زنده‌ای است که همواره تنها امکان آفرینش امر نو و هستی جدید به شمار می‌رود. لذا، در اینجا قصد داریم با نهایت احتیاط و آگاهی از توان اندک خویش و گردابی چنین هایل، به خطر تأمل در باب این لحظه، این چرخش، این پیچش، این گسست و، به تعبیر آلتوسر، این بارانی تن دهیم که امید داریم نه‌فقط به رویش مواجهه‌ای جدی با ماکیاولی مجال دهد، بلکه باب تجربۀ مواجهاتی دیگر، چرخش‌هایی دیگر، و باران‌هایی دیگر را به روی ما بگشاید.

پنج جلسه / حدود 8 ساعت

لینک خرید درسگفتار : https://academyshamseh.com/product/%d9%85%d8%a7%da%a9%db%8c%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86/

سایت آکادمی شمسه: https:///www.academyshamseh.com

اینستاگرام آکادمی شمسه: www.instagram.com/academyshamseh

کانال یوتیوب آکادمی شمسه: https://www.youtube.com/@Academyshamseh

کانال تلگرام آکادمی شمسه: @academyshamse

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.